De Handtekening van het Kwaad: foltering (her)definiëren in het internationaal recht
Op 10 mei 2011 verdedigde Steven Dewulf zijn doctoraal proefschrift aan de Universiteit Antwerpen. De titel hiervan luidt: “The Signature of Evil. (Re)Defining Torture in International Law”. In deze bijdrage geeft de auteur een korte weergave van zijn onderzoek en zijn conclusies.
Uit de assen en brokstukken van de aanslagen van 9/11, die het eerste decennium van de 21ste definitief zouden typeren als een ‘tijdperk van terrorisme’, laaide een discussie op over een van de meest fundamentele basisregelen van de moderne rechtstaat: het verbod op foltering. Niet enkel werd dit absolute verbod waar op geen enkel moment van mag worden afgeweken openlijk in vraag gesteld, maar tevens werd getracht om langs meer dubbelzinnige kanalen deze basisregel te ondergraven, of werd minstens duidelijk dat het lang niet altijd zeker was welke de draagwijdte en inhoud van de juridische verplichtingen waren die uit dit verbod voortvloeiden. Een van de grote pijn- en discussiepunten bleek de definitie en interpretatie van de term ‘foltering’. Er begonnen omschrijvingen te circuleren die er een zeer enge invulling aan gaven, waardoor uitermate dubieuze praktijken plotsklaps deze kwalificatie ontliepen. Hoewel dit op grote kritiek werd onthaald en met argusogen werd gevolgd, vond deze discussie eigenlijk aansluiting bij een oud zeer in het volkenrecht, waarin het definiëren van dit kwaad altijd al een hachelijke en moeilijke opgave is geweest. In het proefschrift wordt getracht om deze mist op een omstandige wijze uit te klaren, al wordt niet enkel de internationaalrechtelijke definitie van foltering onderzocht en uitvoerig becommentarieerd. De term wordt ook geherdefinieerd.
