home | archief | Debat ‘Strafrecht als middel tegen radicalisering?’ - Een verslag
21 april 2016
Permalink Afdrukken Delen op Facebook Delen op Twitter Mail een vriend

Debat ‘Strafrecht als middel tegen radicalisering?’ - Een verslag

In het kader van de vooropgestelde terreurmaatregelen van de regering Michel organiseerde de Liga voor mensenrechten, in samenwerking met Crimilumni (vereniging van oudstudenten criminologie van de universiteit Gent), op 13 april een debat met als titel 'Strafrecht als middel tegen radicalisering?'

Dit event was uitermate succesvol waarbij twee van de vooropgestelde achttien maatregelen werd uitgelicht voor de ruim 200 aanwezigen:

  • Foreign fighters en vrijheidsberoving. Principe: gevangenis bij terugkeer naar België.
  • Uitsluiting van haatpredikers. Screening van alle predikers om iedereen die haat predikt, onder huisarrest te plaatsen, van hun vrijheid te beroven of uit te wijzen.

De volgende sprekers gingen het debat aan dat gemodereerd werd door Jelle Janssens die gespecialiseerd is in nationale en internationale wetshandhaving en professor criminologie aan de universiteit Gent:

De sprekers

"Radicalisering moet strafbaar worden"

Om het debat zo interactief mogelijk te maken kon het publiek stemmen op een aantal stellingen. Bij de eerste stelling "Radicalisering moet strafbaar worden", stemde 37% van het publiek ja en 63% neen.

Professor De Bondt verduidelijkte dat bepaalde vormen van radicalisme of extremisme reeds strafbaar zijn maar dat het fundamenteel is om de band met het misdrijf niet te verbreken. Het voorstel om voorbereidende handelingen strafbaar te stellen is vrij vaag want waar trek je de grens? De voorzitter van de Liga vindt het resultaat van de stemming alvast hoopgevend. Tegelijkertijd stelt hij zich ook kritisch op over de anti-terreur wetgeving dat meer en meer afwijkt van het klassieke strafrecht.

Dirk Leestmans haalt in het debat Sharia for Belgium aan waar oorspronkelijk vrij lacherig over gedaan werd. Achteraf bleek echter dat deze organisatie toch niet zo onschuldig was. Maar gedachten moeten vrij zijn en dit moet ook zo blijven. De media speelt hierin een belangrijke rol waarbij genoeg tegengewicht en duiding moet worden gegeven aan een radicaal gedachtegoed. Ook de heer Benhaddou is van mening dat onze democratie geen radicale gedachten strafbaar kan stellen. We moeten deze radicale gedachten kunnen opvangen bijvoorbeeld door een groter platform te bieden in het onderwijs voor discussie en dialoog. De Gentse imam voegt er ook aan toe dat onze rechtstaat consequent moet zijn.

Het publiek

Nu is er een grote focus op het islam radicalisme, maar er is ook radicalisme in extreem rechtse kringen. We mogen daarbij niet vervallen in een wij-zij discours en moeten waakzaam zijn als we praten over één bepaalde groep. De heer Van Leuven licht toe dat radicalisering een proces is waarbij we moeten vermijden dat jongeren marginaliseren of door de mazen van onze welvaartsstaat vallen.

"Teruggekeerde foreign fighters moeten opgesloten worden in de gevangenis"

De tweede stelling "Teruggekeerde foreign fighters moeten opgesloten worden in de gevangenis" verdeelde het publiek: 43% ja-stemmen tegenover 57% neen-stemmen. Professor De Bondt is van mening dat we niet mogen vervallen in automatismen en heel voorzichtig moeten omspringen met vrijheidsberoving.

We zouden actief moeten investeren in teruggekeerde foreign fighters en er niet enkel het strafrechtelijk apparaat op los laten. Ook de heer Benhaddou sluit zich hierbij aan en verduidelijkt dat er in Europa heel veel financiële middelen worden ingezet voor repressieve doeleinden. Daarbij mag men ook niet uit het oog verliezen dat radicalisering ook kan gebeuren binnen de muren van de gevangenis.

Abdelhamid Abaaoud is bijvoorbeeld geradicaliseerd in de gevangenis van Vorst. We moeten, in het belang van onze samenleving, investeren in de-radicaliseringsambtenaren in de gevangenis en de islamconsulenten veel meer bagage geven. De voorzitter van de Liga verduidelijkte dat ook teruggekeerde foreign fighters een eerlijk proces moeten krijgen. Verder is ons huidig gevangenissysteem niet toegespitst op re-integratie en reclassering maar wekt het juist meer frustraties op. Ook het gebrek aan nazorg voor mensen die de gevangenis verlaten is een fundamenteel aanslepend probleem.

Alexander Van Leuven

"Teruggekeerde foreign fighters moeten uitgewezen worden"

Bij de derde stelling van de avond "Teruggekeerde foreign fighters moeten uitgewezen worden" stemde 79% van het publiek neen. De heer Benhaddou stelde zeer duidelijk: "Dit zijn onze jongeren. Ze zijn hier opgegroeid en hebben hier school gelopen. We kunnen dit probleem niet zomaar verschuiven." Het debat moet gaan over waar deze jongeren precies zijn afgegleden? Professor De Bondt verduidelijkt dat uitwijzing alleen van toepassing kan zijn op de mensen die niet de Belgische nationaliteit hebben. Bijgevolg is dit van toepassing op een hele kleine groep. Door mensen uit te wijzen pakken we het probleem ook niet bij de wortel aan: "We moeten de wij-zij discussie aan de kant schuiven en kijken hoe we hier als samenleving mee moeten omgaan" aldus professor De Bondt.

"De beste manier om te reageren op haatpredikers"

"De beste manier om te reageren op haatpredikers" vormde de vierde vraag van de avond waarbij het publiek de voorkeur gaf aan de niet strafrechtelijke optie (66%). Dirk Leestmans verduidelijkt dat mensen op een heel uiteenlopende manier kunnen radicaliseren. Volgens Khalid Benhaddou verspreiden heel veel haatboodschappen zich via het internet en niet via de moskee.

Het debat

De erkenning van de moskeeën kan de transparantie van de moskeeën verhogen want momenteel verkeren veel niet erkende moskeeën in de clandestiniteit. Het investeren in imams van eigen bodem en een eigen imamopleiding is ook een essentiële kwestie waar we vandaag tekort schieten. De Gentse imam voegt hier nog aan toe dat: "We een Islam moeten hebben die vertrekt uit Vlaanderen en die compatibel is met onze samenleving". Momenteel boksen we op tegen een politieke islam komende uit Saudi-Arabië. Zij promoten op grote schaal in Europa het Salafisme en het wij-zij denken. Hierdoor worden jongeren een vijand van hun eigen samenleving. Onze regering kiest ervoor om prioriteit te geven aan het onderhouden van economische belangen en betrekkingen met Saudi-Arabië.

Volgens de heer Van Leuven wordt op lokaal vlak veel ingezet op weerbaarheidstraining en moet er meer aandacht geschonken worden aan het integraal veiligheidsdenken. De voorzitter van de Liga is van mening dat frustratie, isolement en achterstelling nog steeds belangrijke elementen zijn in het radicaliseringsproces maar nog steeds wordt er de keuze gemaakt om zwaar te investeren in de veiligheidsindustrie.

Om de avond te besluiten werd een finale stelling opgemaakt waarbij het publiek diende te oordelen of het strafrecht een rol kan spelen bij het aanpakken van radicalisering. De uitslag van deze vraag gaf duidelijk aan dat het publiek gelooft dat strafrechtelijke maatregelen enkel in combinatie met de nodige begeleiding (sociaal, financieel, professioneel, religie, etc.) kans heeft op slagen.

Het debat

Maatschappelijke fenomenen kunnen dus niet alleen door het strafrecht aangepakt worden. Het verhaal eindigt niet bij een strafrechtelijke veroordeling maar men moet meer investeren in de klassieke structuren zoals werk, onderwijs, sociale cohesie en mensen een perspectief geven in het leven.

De tweede stelling ‘Teruggekeerde foreign fighters moeten opgesloten worden in de gevangenis’ verdeelde het publiek: 43% ja-stemmen tegenover 57% neen-stemmen. Professor De Bondt is van mening dat we niet mogen vervallen in automatismen en heel voorzichtig moeten omspringen met vrijheidsberoving. We zouden actief moeten investeren in teruggekeerde foreign fighters en er niet enkel het strafrechtelijk apparaat op los laten. Ook de heer Benhaddou sluit zich hierbij aan en verduidelijkt dat er in Europa heel veel financiële middelen worden ingezet voor repressieve doeleinden. Daarbij mag men ook niet uit het oog verliezen dat radicalisering ook kan gebeuren binnen de muren van de gevangenis. Abdelhamid Abaaoud is bijvoorbeeld geradicaliseerd in de gevangenis van Vorst. We moeten, in het belang van onze samenleving, investeren in de-radicaliseringsambtenaren in de gevangenis en de islamconsulenten veel meer bagage geven. De voorzitter van de Liga verduidelijkte dat ook teruggekeerde foreign fighters een eerlijk proces moeten krijgen. Verder is ons huidig gevangenissysteem niet toegespitst op re-integratie en reclassering maar wekt het juist meer frustraties op. Ook het gebrek aan nazorg voor mensen die de gevangenis verlaten is een fundamenteel aanslepend probleem.

Aan (E-mail adres)


Van (E-mail adres)


Bericht